Türkiye’de faaliyet göstermek zor değildir. Zor olan, öngörülebilir riskleri modellemek yerine varsaymaktır. Aşağıdakilerin hiçbiri sürpriz değildir; hepsi planlanabilir.
Kur riski
Gelirin ve giderin farklı para birimlerinde olması, tek başına bir risktir. Dövizle fiyatlanan bir maliyet yapısına karşılık TL cinsinden satış yapan şirket, kâr marjını kurdan yönetir hâle gelir.
Sözleşmelerde fiyat revizyon mekanizması, grup içi bakiyelerde para birimi politikası ve gerektiğinde koruma araçları — bunlar mali işlerin değil, ticari kararın parçasıdır.
Enflasyon muhasebesi
Türkiye vergi amaçlı enflasyon muhasebesi uygulamaktadır. Bu, hem bilançoyu hem vergi matrahını esaslı biçimde değiştirir. Sonuç her zaman aleyhte değildir; parasal pozisyonu net borçlu olan şirketler için lehte de olabilir.
Asıl risk hesaplamanın kendisi değil, yönetimin bir önceki yılla karşılaştırılabilir olduğunu sandığı tablolara bakarak karar vermesidir.
Tahsilat ve ticari alacak
Vadeler uzundur ve çek kullanımı yaygındır. Alacak yaşlandırmasını aylık takip etmeyen şirketler, sorunu ancak nakit sıkıştığında fark eder. Şüpheli alacak karşılığının vergisel koşulları bellidir; karşılık ayırma imkânı, koşullar sağlanmadan kullanılamaz.
Personel devri ve kıdem
Nitelikli personelde devir oranı yüksektir. Her ayrılış bir kıdem ve ihbar maliyeti doğurur. Karşılığı ayrılmamışsa bu maliyet, en kötü zamanda — ekip değişiminin yoğun olduğu dönemde — nakit olarak çıkar.
Mevzuat değişikliğinin hızı
Oranlar, eşikler ve teşvik koşulları sık güncellenir. Geçen yılın değerlendirmesini bu yıla taşımak, en yaygın uyum hatasıdır. Bağımsız denetim eşikleri buna iyi bir örnektir: büyüyen şirketler bunları fark etmeden aşar.
Bunları yönetmenin ortak yolu
Dördü de aynı disiplinle yönetilir: aylık kapanışın gerçekten aylık yapılması. Rakamlar üç ay gecikmeli geldiğinde bunların hiçbiri yönetilemez; yalnızca sonradan açıklanır.
- #Risk
- #Finans